(س)- حاج آقا بفرمائید که به نظر شما لوازم و بایسته های روحانی در شرایط کنونی چیست؟

- به نظر بنده 2چیز برای روحانیت مهم است: یکی اهمیت دادن به درس است، حال هر درسی که دارند می‌خوانند، یعنی کسی که از اول وارد طلبگی می‌شود باید بداند به این مهم اشتغال داشته باشد و آن را رها نکند، ما در طلبگی بازنشستگی نداریم یکی از اساتید تا آخر عمر دستش می‌لرزید و همین‌طور می‌نوشت تا فوت کرد.

مطلب دیگر اینکه طلاب و روحانیون در فکر و نظرشان، جمع مال نباشد و خلاصه تقوا داشته باشند باید بدانند که طلبگی با بقیه مشاغل فرق دارد اگر واقعاً طلبه‌ای بخواهد موضع خود را از این 2 مطلبی که  عرض شد منحرف کند از اولیات صنفی خود دور شده است. باید انگیزه‌های خدایی را که معمولاً در سنین جوانی موجب اشتیاق به کسب علوم دینی می‌شود تا آخر حفظ کرد.

(س)- بفرمایید که به نظر شما خاصیت و فایده روحانیت چیست؟

- اگر روحانیت نباشد اثری از اسلام نخواهد بود، روحانیت یعنی اسلام. همانطور که در روایات آمده است مردم باید به علمای دین مراجعه کنند، زیرا علما نماینده ائمه اطهار هستند. اینکه امام فرمود : «آخوند یعنی اسلام» درست فرمود؛ البته نه هر آخوندی بلکه منظور آخوندی است که با تقوا باشد و به درس اهمیت بدهد که شکر خدا تعداد این افراد کم نیست . لذا قوام اسلام به روحانیت است و اگر خدای نکرده در جامعه‌ای از آخوند و روحانیت متنفر شوند یعنی از اسلام متنفر شده‌اند.

(س)- ما برای بالندگی و رشد حوزه‌ها چه باید بکنیم؟

- مدیران حوزه‌ها و مدارس علمیه باید ملتفت باشند که طلاب،  مورد نظر امام‌زمان هستند و می خواهند مقصد امام زمان را دنبال کنند، باید قبل از هر چیز مدیران حوزه متأثر از قرآن و سنت باشند تا بر روی طلاب تأثیر بگذارند پس برای بالندگی حوزه‌ها قبل از هر چیز، هدف گردانندگان امور و مدرسین محترم باید شناخت و معرفت خدا باشد و تمام هم و غم‌شان این باشد که اهداف و رضای امام عصر (عج) تامین شود، اگر اینطور باشد می‌توان گفت: حوزه امام زمان است. حاج شیخ عباس قمی حکایت جالبی از حاج علی بغدادی در مفاتیح‌الجنان در مورد زیارت کاظمین آورده که ایشان خدمت امام عصر(عج) می‌رسد و می‌گوید که من خمس را به شیخ مرتضی انصاری و برخی دیگر از علما داده‌ام و می‌پرسد که آقا قبول شد؟ آنگاه حضرت می‌فرماید بله اطلاع داریم، خمس خود را به وکلای ما دادی. این تعبیر دقیقی است که امام زمان (عج) دارند ؛ خب اگر کسی وکیل امام زمان باشد باید آمادگی لازم را هم داشته باشد.

(س)- این آمادگی را چگونه باید کسب کند؟

- 2 چیز می خواهد: یکی همان توجه به درس و تقوا و دیگر اینکه همانطور که امام خمینی سفارش کرده است یک استاد اخلاق مطمئن داشته باشند.

(س)- برای تدوین نظام جامع تربیتی در حوزه چه  باید کرد؟

-  بایستی طلاب و بزرگان دین مقداری ذهنشان وسیع‌تر شود، مخصوصاً نظرات امام را در معرفت پروردگار و عرفان خدای تعالی فراموش نکنند، مطالعه کنند و اهمیت بدهند و خدای ناکرده این نظرات تخطئه نشود؛ اینها چیزهایی است که پایه دین ماست.
اگر عرفان حقیقی نه تصوف و درویش‌مآبی  خدشه‌دار شود خب چیزی جز الفاظ و اصطلاحات باقی نمی‌ماند و آن مغزی که باید در جان انسان تاثیر بکند، یافت نمی‌شود.
معرفت خدا بود که منجر به حرکت امام شد و تاثیر معنوی در قلب‌ها گذاشت. اینکه یک جوان همه چیز خود را رها می‌کرد و در جبهه‌ها حضور پیدا می‌کرد و به دنبال وصال الهی بود از کجا نشات گرفته بود؟ آن جوان قبل از امام که از این حرف‌ها نمی‌زد.

(س)- این را فرمودید؛ یک اشاره به قبل داشته باشیم، حضرتعالی در دوران دفاع مقدس در جبهه‌ها هم حضور داشتید؟

- بلکه گاهی می‌‌رفتیم.

(س)- فضای معنوی جبهه‌ها چطور بود؟

- آنقدر عالی بود که وقتی برمی‌گشتیم انگار از بهشت آمده بودیم.

(س)- نقش تبلیغی روحانیت در دوران دفاع مقدس چگونه بود؟

- خیلی تاثیر داشت.